Pozitif Mülteci Hikayeleri

Doğan Çelik: Kalkınma uzmanı. Mülteci Girişimciliği, Kapsayıcı Girişimcilik ve Özel Sektör Geliştirme alanlarında Innovation for Development (I4D) bünyesinde çalışıyor. Cem Türkel: Yaklaşık 16 yıl yerli ve yabancı haber ajansları ile gazetelerde fotomuhabir olarak çalıştı. Son 4 yıldır freelance fotomuhabirliğin yanı sıra videographer olarak da çeşitli projelerde yer aldı. Maaz İbrahimoğlu: 15 yıldır ulusal ve uluslararası gazete, dergi ve ajanslarda çalıştı. Son dönemde çalışmalarını politika ve insan hikayeleri alanında yoğunlaştırdı.

Türkiye’de yaşayan mülteciler yıllardır çeşitli olumsuz imgeler etrafında anılıyor. Örneğin, “mülteci krizi,” “mülteci sorunu” gibi ifadeler medyanın en çok kullandığı kavramların başında geliyor… Mülteciler, bu şekilde negatif sıfatlarla anılırken bir süre sonra her şeyin sorumlusu ve pek çok olumsuz algının kaynağı olarak da işaret ediliyor. Özellikle işsizlik, kiraların artması gibi konular konuşulduğunda Suriyeliler hemen baş neden olarak belirleniyor. Kimi insanlar “Suriyeli” kavramını bir hakaret olarak dahi dile getiriyor.

Geldiğimiz noktada medyanın ve siyasetin oluşturduğu algılar yüzünden pek çok vatandaş, verdiği verginin mültecilere gittiğini sanıyor. Suriyelileri beslediklerini, onlara sürekli olarak her türlü refahın sunulduğunu ve kendilerinden kısılan her türlü imkanın mültecilere peşkeş çekildiğini düşünüyor. Sınavsız üniversiteye yerleşme, hastanelerde bedava hizmet alma, devletten maaş alma gibi “sosyal hurafelere” maalesef ki milyonlar inanıyor.

Bu yanlış algıları kırmak ve insanları doğru bilgilere ulaştırmak amaçlı belki de en iyi yol, insan hikayelerini uygun mecralarda ifade etmek. Bu vesileyle topluma bir başka dünyanın da olduğunu, olabileceğini anlatmayı seçmek olur. Project Zoom kapsamında hazırlanan Benim Biricik Hikayem isimli belgesel serisinde, Suriyeli girişimcilerin deneyimlediği hikayeler ele alınıyor.

Arap ülkeleriyle ticaret yapan birçok Suriyeli girişimci sayesinde Türkiye milyon dolarlar kazanıyor. Onların Ortadoğu toplumlarına yönelik dil ve coğrafya bilgisi sayesinde pek çok Arap firma Türkiye’de yatırım kararı alıyor. Şubeler açıp istihdama vesile oluyor. Bu yatırımlar sayesinde hem Suriyeli girişimciler hem de Türkiyeli vatandaşlar maddi anlamda kazanç sahibi oluyorlar. Bu açılan iş pozisyonlarında hem Türkler hem de Suriyeliler beraber çalışıyor. Bir anlamda, Türkiye’ye bu mülteciler sayesinde adeta Ortadoğu’nun ekonomi pazarı için yepyeni kapılar açılıyor. Türkiye’den Katar’a, Mısır’a, Bahreyn’e Arap Emirlikleri gibi ülkelere tırlarca sevkiyat yapılıyor.

Benim Biricik Hikayem isimli projede mülteci olarak Türkiye’ye zorunlu göç ile gelen ve yaşadıkları pek çok zorluk göz önünde bulundurulduğunda, tabir-i caizse feleğin çemberinden geçmiş insanların başarı hikayelerini anlatıyoruz. Anlattığımız hikayelerin mülteci kahramanlarına baktığımızda, bugün kimisi ekonomik olarak başarı sağlarken kimisi dijital alanda dünyanın sayılı firmalarıyla iş yapıyor. Başarı hikayeleri yalnızca parayla ve maddi katkıyla sınırlı değil.

Image for post
Image for post

Sosyal yönü büyük önem arz eden başarı hikayeleri de mevcut. Mesela kimisi BBC gibi yayın organlarından anadil düzeyinde İngilizce öğrenip burada, dil kurslarında ve özel dersler şeklinde dil öğretiyor. Yine Türklerin mültecilere yönelik önyargısı yüzünden gerçek adı “Suriyeli Süheyl” iken “İngiliz Sam” olarak yaşamak zorunda bırakılan veya adı Muhammed iken Mark olarak çağrılan, çifte hayatlar süren Suriyeli mültecilerin alışılmışın dışında hikayelerini kamuoyuyla buluşturmayı hedefliyoruz.

Anlattığımız, görselleştirdiğimiz hikayeleri izleyen Türkiyeli vatandaşlar ise mülteciler hakkında düşündüklerini bir daha düşünecek, belki sahip oldukları algıların gerçeği yeterli miktarda temsil etmediğini görecek ve Suriyelilere yönelik tavırlarında daha empatik olacak. Belki Suriyelileri eskiye nazaran kendine daha yakın bulacaktır. Tek gayemiz burada, kendi yaşam yolunda hayatını idame ettirmeye çalışan mültecilere yönelik negatif kodların, algının temizlenerek bir nebze olsun gerçeğe yakın bir noktadan yeniden biçimlenmesi.

Written by

Impact Journalism Grant Programme // Medyada Değişim Yaratanlar İçin Hibe Programı

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store